Myśleli, że AI ich przyspiesza. Pomiar pokazał minus dziewiętnaście procent

Gdyby ktoś chciał udowodnić, że AI przyspiesza programowanie, znajdzie na to twarde badanie. Gdyby chciał udowodnić, że spowalnia, też znajdzie. Co ciekawe, oba mogą mieć rację jednocześnie, i to jest najciekawsza rzecz w całej sprawie.

Zacznijmy od wyniku, który zaskoczył samych badaczy. Organizacja METR przeprowadziła randomizowane badanie na 16 doświadczonych programistach open source, pracujących nad własnymi, dużymi repozytoriami (średnio ponad milion linii kodu). Wykonali 246 realnych zadań. Efekt użycia narzędzi AI: byli o 19% wolniejsi niż bez nich.

Najmocniejsza nie jest sama liczba, tylko przepaść między odczuciem a rzeczywistością. Ci sami ludzie, którzy realnie zwolnili, byli przekonani, że przyspieszyli. To ważne ostrzeżenie: „czuję, że idzie mi szybciej" nie jest wiarygodnym pomiarem produktywności.

„Na początku dość powszechnie spodziewaliśmy się zobaczyć dodatnie przyspieszenie."

autorzy badania METR (o własnym zaskoczeniu wynikiem)

A teraz druga strona, równie twarda

W tym samym czasie ukazało się badanie recenzowane w „Management Science", oparte na trzech eksperymentach terenowych w Microsoft, Accenture i dużej firmie z listy Fortune 100. Łączna próba: 4867 programistów. Wynik: asysta AI zwiększyła średnią liczbę ukończonych zadań o 26,08%. To nie zadanie laboratoryjne, tylko realni programiści w realnej pracy, i przeszło recenzję naukową.

Jak pogodzić minus 19% z plus 26%? Nie trzeba. Te badania różnią się populacją, typem zadań i środowiskiem. METR badał ekspertów w skomplikowanych, dojrzałych systemach, które znają na wylot, gdzie AI częściej przeszkadza niż pomaga. Badanie z „Management Science" objęło szersze spektrum zadań, w tym prostszych i bardziej powtarzalnych, gdzie AI świeci. Do tego dochodzi obserwacja Stanford HAI, że juniorzy zyskują więcej (rzędu 21 do 40%) niż seniorzy (7 do 16%).

AI jest wzmacniaczem, nie skrótem

Najlepiej ujął to raport DORA, oparty na badaniu blisko 5000 profesjonalistów. Zdanie warte zapamiętania:

„Podstawową rolą AI w wytwarzaniu oprogramowania jest rola wzmacniacza. Powiększa mocne strony organizacji, które radzą sobie dobrze, i dysfunkcje tych, które radzą sobie źle."

DORA / Google, „State of AI-assisted Software Development 2025"

To jest sedno. AI nie zamienia słabego procesu w dobry. Wzmacnia to, co już masz. Firma z dojrzałą architekturą, testami i przeglądem kodu dostaje realne przyspieszenie. Firma bez tego dostaje szybszą produkcję bałaganu. Dlatego pytanie „czy AI przyspiesza programistów" jest źle postawione. Właściwe brzmi: „czy Twój proces jest na tyle dojrzały, żeby AI go przyspieszyła, a nie rozmontowała". O drugiej stronie tej samej monety, czyli o ryzyku jakości i bezpieczeństwa, pisaliśmy w tekście o tym, że AI pisze kod szybciej i z większą liczbą luk.

Źródła

1. METR, „Measuring the Impact of Early-2025 AI on Experienced OS Developer Productivity", 07.2025 (RCT, preprint). Wynik dotyczy trudnego kontekstu i wczesnych narzędzi 2025 r.
2. Cui i in., „The Effects of Generative AI on High-Skilled Work", Management Science, 2026 (recenzowane).
3. DORA / Google, „State of AI-assisted Software Development 2025".